E papritur në Ngushticën e Hormuzit: Anijet ndjekin një rrugë të re, jashtë kontrollit iranian

Një zhvillim i ri mund të ndryshojë dinamikat e lundrimit në Ngushticën e Hormuzit, një nga pikat më strategjike për transportin global të energjisë. Sipas sistemeve të monitorimit detar, tre anije me flamur të Oman, dy cisterna nafte dhe një anije transporti gazi, po përpiqen të dalin nga Gjiri Persik duke ndjekur një itinerar të ri.

Ndryshe nga rrugët e përdorura më parë, ajo qendrore dhe trajektorja pranë brigjeve të Iran anijet po lëvizin përgjatë një korridori më pranë brigjeve të Omanit. Nëse ky kalim përfundon me sukses, do të shënojë herën e parë që shmanget i ashtuquajturi “kontroll iranian”, si dhe rastin e parë të kalimit të një anijeje gazi në këtë formë.

Ky zhvillim vjen në një kohë kur Irani dhe Omani janë në bisedime për të ardhmen e menaxhimit të ngushticës, që kontrollohet nga të dy vendet. Megjithatë, mbetet e paqartë nëse kjo rrugë e re do të kthehet në një alternativë të qëndrueshme për transportin e hidrokarbureve.

Aktualisht, e vetmja rrugë funksionale për hyrje dhe dalje nga Gjiri Persik mbetet ajo nën kontrollin e Teheranit. Kjo rrugë është e kufizuar për disa vende të konsideruara aleate, si India, Kina, Greqia dhe Pakistani, dhe kërkon autorizim të posaçëm si dhe eskortë nga Garda Revolucionare iraniane.

Procedurat janë të rrepta: kompanitë detare duhet të dorëzojnë të dhëna të detajuara për anijen, ekuipazhin dhe ngarkesën. Pas miratimit, u jepet një kod sekret, i cili duhet të konfirmohet gjatë kalimit. Në mungesë të këtij kodi, anijet refuzohen, siç ka ndodhur së fundmi me disa mjete detare nga Pakistani dhe Kina.

Përveç kësaj, Irani ka vendosur edhe një tarifë kalimi, e cila mbetet e diskutueshme në aspektin e së drejtës ndërkombëtare dhe lirisë së lundrimit. Sipas raportimeve, kjo tarifë varion nga rreth 2 milionë dollarë për anije deri në një dollar për çdo fuçi nafte.

Burime të ndryshme bëjnë me dije se pagesat janë kryer në monedha alternative si juani kinez apo kriptomonedha të qëndrueshme, duke shmangur dollarin amerikan. Kjo për shkak se Garda Revolucionare klasifikohet si organizatë terroriste nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Bashkimi Evropian, çka mund të sjellë pasoja ligjore për subjektet që kryejnë transaksione me të.

Zhvillimet në terren mbeten në vëzhgim, ndërsa komuniteti ndërkombëtar pret të shohë nëse kjo rrugë e re do të shënojë një kthesë në kontrollin e një prej korridoreve më të rëndësishme detare në botë.